План конспекты уроков по географии

Омӯзгор: Ҷахонов Л.У.Синфи  7-Б  14.12.2019. 

Мавзӯъ : § 29 Аҳолӣ. 

Мақсади дарс: Давом додани аз худкунии донишҳо оиди Африқо, шинос намудани хонандагонро бо халқҳо ва давлатҳо дар Африқо буда, такмили маҳорати кор бо харита ва атлас.  .Таҷҳизот: Харитаи Африқо, атласи синфи 7.

I.Ташкили дарс: Аз назар гузаронии синф,ҳозиру ғоиби хонандагон ва қайд дар журнали синфӣ, омода намудани хонандагон ба дарс.

II.Пурсиши вазифаи хонагӣ: Бо саволи вазифаи хонагӣ чӣ буд? Муаллим пурсиши вазифаи хонагиро оғоз мекунад.

1.Табиати Африқо дар асри асри XIX  чӣ гуна буд?

2.Барои муҳофизати табиати Саҳрои Кабир кадом лоиҳаҳо тартиб дода шудаанд?

  1. Офатҳои табиӣро номбар кунед ва кадоме аз онҳо дар Африқо зиёдтар ба амал меояд ?

4.Мамнӯъгоҳҳо ва гулбоғҳои миллӣ барои чӣ ташкил карда мешаванд?

Саволҳои иловагӣ аз тарафи хонандагон дода мешаванд:

А) Нуқтаҳои канории Африқоро номбар кунед ва онҳоро аз харита нишон диҳед?

Б) Дарёҳои калонтарини материкро номбар карда аз харита нишон диҳед ?

В) Барои чӣ қисми зиёди кӯлҳои Африқо дарозрӯя мебошанд?

IѴ.Баёни мавзӯъи нав. Муаллим бо саволи байни одамони сафедпӯст ва сиёҳпӯст чӣ фарқият ҳаст?, ва кадом нажодҳои инсониро медонед?  мавзӯъи навро оғоз менамояд.                                                                              .              Нақша.

1.  Африқо. 3-нажоди асосӣ: аврупоӣ,истивоӣ ва муғул.

2.Ҷойгиршавии аҳолӣ.

3.Гузаштаи мустамликавии Африқо.

Аҳолии Африқо ба се нажоди асосӣ тақсим мешавад: аврупоӣ, истивоӣ ва муғул.Қисми асосии материкро аҳолии таҳҷоӣ ташкил медиҳад.Намояндагони нажоди аврупоӣ ,асосан дар шимоли Африқо зиндагӣ мекунанд.Ин ҳалқҳои Африқои шимолӣ: алҷазоириҳо , мис-риён,марокашиҳо ва дигарҳо, ки забони арабӣ ҳарф мезананд. Қисми зиёди материкро ҷанубтари Саҳрои Кабирро ҳабашҳо маскун кар-данд,ки шохаи африқоӣ нажоди истивои ташкил медиҳанд.Халқҳои аз ҳама баландқади Африқо дар шимолу ғарбӣ материк (тутси,хими,нилотҳо,масаиҳо ва ғайра.) зиндагӣ мекунанд. Халқҳои бешаҳои истивоӣ-пигмейҳо қадпаст мебошанд.(пӯсташон на он қадар сиёҳ ). Малагасиҳо аз омехтаи нажодҳои муғул ва ҳабашӣ ба вуҷуд омадаанд.
2.Шумораи аҳолии Африқо зиёда аз 1,1 мрлд.нафарро ташкил меди-ҳад.Аҳолӣ асосан дар соҳилҳо маскун шудаанд.Зичии аҳолӣ ноба-робар мебошад: дар делтаи Нил дар 1км² 1000нафарро ташкил меди-ҳад. Дар биёбонҳо бошад зичии аҳолӣ камтар аз 1нафарро ташкил медиҳад.

3.Дар ибтидои асри XX 90% ҳудуди материкро аврупоён байни худ тақсим карда ба мустамлика табдил дода ,боигарии онро аз худ мекарданд.Мустамликадорон сарватҳои зеризаминиро (тилло,мис , алмос ва ғайра.) ,чуби пурқимат,какао,қаҳва,банан,пахта ба хориҷа мебурданд.Танҳо се мамлакат мустақил буданд: (Миср,Либерия,Иттифоқи Африкои Ҷанубӣ зоҳиран  ). Муборизаи миллию озодихоҳӣ барои истиқлолият дар миёнаи асри XXба дараҷаи баланд расид.Дар натиҷа мамлакатҳои Африқо паси ҳам аз зулми мустамликавӣ озод мешуданд.Ҳоло бошад тахминан 50 давлати мустақил дар Африқо мавҷуд аст.

Ѵ.Мустаҳкамкунӣ.                                                                                                    

  1.Аврупоён асосан дар кадом қисми Африқо зиндагӣ мекунанд?

2.Мамлакатҳои калонтарин ва шаҳрҳои калонтарини Африқоро аз атласи синфи 7 ёфта номбар кунед ?

ѴI.Ҷамъбасти дарс. Эълони баҳоҳо:ѴII.Супориши вазифаи хонагӣ

  • 29. Аҳолӣ.1) хондан  саҳ.123-127
    2) Дар атласи синфи 7 корро оиди ҷойгиршавии нажодҳо ва минтақаҳои зичӣ аҳолии Африқо муайян намуда онро ранг кунед.

______________________________________________________________________________________________________
Муаллим: Ҷаҳонов Л.У.
Синфи 10 «Б»

Мавзӯъ: Ҷумҳурии Исломии Эрон «Сарзамини шеъру шоирон»
Мақсади дарс: Додани тасаввурот оиди мавқеи географӣ,табиат, сарватҳои табиӣ,аҳолӣ ва тавсифи умумии хоҷагии Ҷумҳурии Исломии Эрон.
Таҷҳизот: Харитаи Осиё,атласи синфи 10.,китоби дарсӣ. I.Қисми ташкилӣ. Омода намудани хонандагон ба дарс .Вазифагузорӣ..Ҳозиру ғоиби хонандагон ва қайд дар журнали синф.
II.Пурсиши вазифаи хонагӣ..
1.Вазифаи хонагӣ кадом мавзӯъ буд?
Хонанедагон ба се гурӯҳ тақсим карда мешаванд ва онҳо варақаҳо тақсим карда мешаванд бо саволҳо. 2.Як нафар хонанда ба назди тахтаи синф даъват карда мешавад,ки номи даалатҳои Осиёи ҷанубу ғарбиро бо пойтахташ нависад.
Саволҳо барои гурӯҳи № 1
1.Афғонистон дар кадом қитъа ҷойгир шудааст ва масоҳати он чӣ қадар аст?

2.Иқлими Афғонистон чӣ гуна ва боришот дар куҷо кам аст?

3.Шаҳрҳои калонтарини Афғонистонро номбар кунед?

4.Дар Афғонистон кадом намуди чорворо парвариш мекунанд?.

5.Сохтмони корхонаву фабрикаҳои ҳозиразамон кай оғоз ёфт ва онҳоро номбар кунед?
Саволҳо барои гурӯҳи № 2
1 Афғонистон бо кадом давлатҳо ҳамсарҳад мебошад?

2. Дар қаламравӣ Афғонистон кадом намуди сарватҳои табиӣ кашф карда шудананд?

3. Дар Афғонистон чӣ қадар халқият зиндагӣ мекунад ва халқҳои асосиро номбар кунед ?

4 . Заминдорӣ дар куҷо инкишоф ёфтааст ва дар заминҳои лалмӣ чӣ кишт мекунанд?

5. Кадом намуди нақлиёт дар Афғонистон асосӣ мебошад ва дарозии роҳҳо чӣ қадар аст?
Саволҳо барои гурӯҳи №3
1.Ба Афғонистони имрӯза кӣ асос гузоштааст ва пойтахти аввалини он кадом шаҳр аст?

2. Релефи Афғонистон чӣ гуна аст? Қуллаи баландтарини ончӣ қадар баландӣ дорад?

3. Зичии аҳолӣ дар Афғонистон чӣ қадар аст ва қисми зиёди аҳолӣ дар куҷо зиндагонӣ менамояд?

4.Боғу токдорӣ дар кадом музофотҳои Афғонистон рушд (тараққӣ) кардааст?

5. Афғонистон роҳи оҳан ва фурудгоҳ дорад? ?
III. Фаъолгардонии дониш. (пурсиш аз харита) IѴ.Баёни мавзӯъи нав. Мавқеи ҷойгиршавии Эрон. Масоҳат, аҳолӣ.

1.Эрон дар ҷанубу ғарбии Осиё ҷойгир шудааст. Масоҳати он 1648 000 км ² аст. Аҳолии ҶИЭ наздики 84 млн нафарро ташкил медиҳад.Аҳолӣ нобаробар ҷойгир шудааст.Бештар аз 43% аҳолӣ дар шимоли кишвар маскун шудааст. Ҳайати миллии Эрон гуногун буда, дар он зиёда аз 80 миллату халқиятҳо зиндагӣ мекунанд.Нисфи онро форсҳо,тахминан 20% озарбойҷониҳо,курдҳо 8млн.,тотҳо,халқҳои афғон(гурезаҳо-3млн.) ва дигарҳо. 2.Релефи Эрон. Зиёда 80% ҳудуди қаламрави Эронро қаторкӯҳҳо ,суфакӯҳҳо ва кӯҳсори баланд ишғол кардааст.Баланди қаторкӯҳи Албурз( Элбрус-дар шимол ҷойгир шудааст) то 5000 метр мерасад.(5610 метр-Дамованд)-вулқони хомушшуда мебошад.Қаторкӯҳи Загрос аз шимол ба ҷануб ба 1500км тӯл кашидааст,ки он ғарби мамлакат ҷойгир аст. Маркази мамлакатро паҳнкӯҳ ташкил медиҳад- баландии он то 1000 метр мебошад.
Иқлим ва сарватҳои табиии Эрон.

Иқлими Эрон субтропикии континенталии хушк мебошад.Ҳарорати миёнаи аз +2°С (дар шимол) то +19°С (дар ҷануб) дар моҳи январ. Ва тобистон аз +29°С то +32°С ташкил медищад.Боришоти солона аз 50-500мм то1500-2000мм дар соҳилҳои Каспий мерасад.Дарёҳои асосӣ: Аракс,Сафедруд,Карун(кишти-гард).

ѴI.Ҷамъбасти дарс.Эълони баҳоҳо.
ѴII.Супориши вазифаи хонагӣ:

§ 2.10.Сарзамини шеъру шоирон -Ҷумҳурии Исломии Эрон 1).саҳифаи 67-73. Хондан

2). Дар атлас: ҷойгиршавии шаҳрҳои Эрон муайян кунед.